Een dynamisch binnenklimaat: je bespaart energie en verbetert comfort en gezondheid

Verhitte collega’s, minder concentratie, slecht slapen… Tijdens de zomerperiode worden we met de neus op de feiten gedrukt: veel van onze gebouwen lijken niet bestand tegen het klimaat van vandaag en de toekomst. Hoe houden we het binnenklimaat in onze huizen en kantoren gezond en comfortabel? En hoe zorgen we dat het energieverbruik niet de pan uit rijst?

Loes Visser (directeur van DataBuilt) en Jaap Wiedenhoff (senior adviseur bij ABT) delen hoe we een dynamisch binnenklimaat kunnen creëren en wat dit van onze gebouwen, maar vooral van ons, de gebruikers, vraagt.

“We kunnen onszelf in alles trainen”

Jaap: “Ik denk niet dat we zozeer gebouwen anders moeten ontwerpen. We moeten ze anders gebruiken. Een simpele vergelijking die ik eens hoorde, laat zien wat ik bedoel. Stel: je komt van je bank af en gaat 10 minuten lopen, je bent erna doodmoe en gaat naar de dokter en zegt: ‘Ik kan echt niet verder lopen dan 10 minuten, dan stort ik in.’ Dan zou je het waarschijnlijk gek vinden als de dokter zegt: ‘Dan loop je toch 5 minuten, dan heb je nergens last van.’ Terwijl dit is exact wat we in het dagelijks leven in de gebouwde omgeving doen. Het kortetermijnbelang staat voorop, terwijl we in principe onszelf als mensen in bijna alles kunnen trainen. Of dat nu meer dan 10 minuten lopen is, vreemde gebeurtenissen accepteren of onszelf warm of koel houden. Als we een gebouwde omgeving creëren waarin dit niet getraind wordt, kost dit heel veel.”

Geleidelijk verwarmen

Een dynamisch binnenklimaat betekent niet dat alles automatisch en volledig dichtgeregeld wordt, maar dat het gebouw slim meebeweegt met het gebruik.

Zo is het sinds 30 jaar de norm dat een gebouw standaard overal een binnentemperatuur van 21 graden dient te hebben. Jaap: “In die 30 jaar zijn we niet minder materiaal gaan gebruiken, niet minder energie gaan verbruiken en zijn we er niet gezonder of productiever op geworden. We zitten erg vast in regeltjes en daarom is het zo goed wat Loes met DataBuilt doet. Meten wat een gebouw echt doet en kijk dan eens hoe mensen daarop reageren. Veel mensen vinden het bijvoorbeeld helemaal niet erg om ’s ochtends binnen te komen in een gebouw waar het 18 graden is. Je bent al warm van het fietsen of lopen van de auto naar je werkplek.”

Loes vult aan: “Het is veel energiezuiniger, natuurlijker en comfortabeler als het gebouw om 9 uur 19 graden is en om 12 uur pas 21 graden. Je kunt geleidelijk verwarmen en hoeft ’s middags, als het buiten warmer is, niet te koelen.”

Data koppelen aan ervaringen

Daarnaast maakt de locatie in een gebouw (is het een hal, werkplek of vergaderzaal) en het seizoen uit voor welke temperatuur in de ruimte comfortabel aanvoelt. Loes: “Iedereen heeft zijn eigen voorkeur qua temperatuur en of een ruimte zich aan de noord- of zuidkant van het gebouw bevindt heeft ook invloed op de temperatuur. We hebben tegenwoordig vaak flexplekken, laat mensen zelf kiezen waar zij graag zitten.”

Jaap: “Dankzij DataBuilt kunnen we zien wat een gebouw écht doet. Vervolgens kun je de feiten koppelen aan maatschappelijke output. Maar daar heb je wel gegevens voor nodig. Lange tijd hadden we geen flauw idee wat onze gebouwen deden.”

Gebouwen die slim meebewegen

Ook in de zomer vraagt een dynamisch binnenklimaat om een andere manier van denken. Niet automatisch koelen tot een vaste, lage temperatuur, maar kijken naar wat gezond, logisch en comfortabel is voor mensen. Jaap: “Al meer dan 30 jaar probeert de airconditioningindustrie te bewijzen dat lage binnentemperaturen in de zomer de productiviteit bevorderen. Tot nu toe is dat niet gelukt.” Volgens hem is dat niet zo vreemd. Ons lichaam kan namelijk wennen aan warmte, mits het daar ook aan wordt blootgesteld.

Wanneer kantoren te veel worden gekoeld, halen we dat natuurlijke aanpassingsvermogen juist weg. Bovendien sluit een sterk gekoeld binnenklimaat niet aan bij ons natuurlijke ritme: overdag is het normaal gesproken warmer dan ’s avonds. Jaap: “Als we kantoren te veel koelen, verstoren we ons natuurlijke bioritme. Daardoor slapen we slechter en zijn we vermoeider. En ik ken weinig mensen die productiever zijn wanneer ze moe zijn.”

De oplossing zit dus niet per se in méér techniek of lagere temperaturen, maar in gebouwen die slimmer meebewegen met de omstandigheden én in gebruikers die accepteren dat comfort niet het hele jaar hetzelfde hoeft te voelen. Een beetje variatie in temperatuur is niet alleen energiezuiniger, maar kan ook bijdragen aan een gezonder binnenklimaat.

Benieuwd hoe een dynamisch binnenklimaat kan bijdragen aan comfort, gezondheid en energiebesparing? Neem contact met ons op en ontdek de mogelijkheden.