Hoe digitalisering en beveiliging elkaar versterken in smart buildings

Maandagochtend, half negen. Je houdt je tag voor de lezer naast de deur en stapt het kantoorgebouw binnen, op weg naar je werkplek. Op de gang gaan de lichten automatisch aan wanneer je langsloopt. Achter je bureau is de temperatuur aangenaam, de lucht is fris – allemaal zonder dat je aan een thermostaat moet draaien of op een knop drukken.

Een mooie voorstelling van wat zoal mogelijk is in een smart building – een slim gebouw met installaties die het zo makkelijk mogelijk maken om er gebruik van te maken. Er kan tegenwoordig heel veel – maar een aspect dat daarbij soms nog onderbelicht blijft, is veiligheid. Hoe beveilig je zo’n geautomatiseerd systeem? Wat kan je doen om risico’s te voorkomen, en misschien nog interessanter: hoe kunnen digitalisering en beveiliging elkaar juist versterken?

Loes Visser van DataBuilt en Micha Meelis van Meelis & Partners gaan daarover in gesprek. De beide Oosterhoff-werkmaatschappijen benaderen de toenemende digitalisering in gebouwbeheer elk op hun eigen manier en weten elkaar tegelijk goed te vinden.

Cyberveiligheid

De beveiliging van je digitale gebouw begint met wat je wel en niet met elkaar verbindt, legt Micha uit.

“Fysieke beveiligingssystemen moeten op een dedicated netwerk zitten. Dat ben je ook gewoon verplicht om aan certificeringen te voldoen – je mag niet zomaar alles aansluiten, want dan is je systeem niet meer gecertificeerd op het gebied van cyberveiligheid.”

Dat betekent dat cyberveiligheid eigenlijk haaks staat op de wens om te digitaliseren. Vanuit beveiligingsoptiek kijkt Micha daarom naar wat ‘een tandje minder’ kan. “Moet op elke deur een deurcontactje? Hebben we een rookmelder nodig om te weten dat er brand is, of kan je dat meten via plotse temperatuurstijgingen?”

Elke sensor kan namelijk potentieel een ‘achterdeur’ vormen waarmee een cybercrimineel je gebouw kan hacken. En dan gaat het niet alleen om het openen van toegangsdeuren: ze kunnen bijvoorbeeld ook de verwarming zo hoog zetten dat het voor de gebruikers ondoenlijk wordt om in het gebouw te blijven. Zo kunnen ze een pand op afstand ‘evacueren’.

Elkaar verbeteren

Een schone taak voor Micha dus: hij kijkt vooral naar het ‘dichttimmeren’ van dat soort risico’s. Tegelijkertijd kunnen de gegevens uit een gebouwbeheersysteem juist een mooie bijdrage leveren aan de beveiliging, weet Loes.

“Stel je voor dat in een rechtbank iemand heeft ingebroken en iets achtergelaten in plaats van meegenomen. Normaliter moet je dan het hele gebouw sweepen, maar met data kan je meten waar iemand is geweest en dus gericht ruimtes doorzoeken.”

Micha vult aan: “Data die wordt verzameld in een gebouw, kan input zijn om de beveiliging beter te maken. Maar we kunnen ook het effect van bepaalde beveiligingsmaatregelen meten. Gaan de wachttijden bijvoorbeeld omhoog als gevolg van een van die maatregelen?”

Het is dus zaak om risicoanalyse samen aan te vliegen: zowel de smart building-kant als de beveiligingskant moeten gezamenlijk kijken naar de risico’s en voordelen van digitalisering en deze tegen elkaar afwegen.

“Als je binnen Oosterhoff kijkt, naar DataBuilt en Meelis & Partners, kan je dat ook integraal doen,” meent Micha.

Van gebouw naar gebied

Die integraliteit kan je ook aan de gebruikerskant toepassen. “Door data met elkaar te delen, kan je zorgen voor continuïteit in de stroomvoorziening, voor comfort en een gezonde leefomgeving. Dat is het gemeenschappelijke doel dat we hebben,” zegt Micha.

Daartoe moeten we ook aan de slag om gebieden te digitaliseren, niet alleen gebouwen als aparte ‘eilandjes’. “We kijken al op gebouwniveau naar netcongestie in de wijk,” vertelt Loes. “Het is logisch om ook naar de omgeving van een gebouw te kijken. Als op een campus meerdere gebouwen samen op één aansluiting of trafo zitten, moet je kijken waar eventuele pieken vandaan komen en hoe je die tegen elkaar kan opheffen. Vanuit DataBuilt kunnen we dat: adviseren op gebiedsniveau of juist gedetailleerd in het ontwerptraject en ook schakelen in de data daartussen om keuzemogelijkheden inzichtelijk te maken.”

Ook Micha ziet kansen op veiligheidsgebied als je verder kijkt dan het eigen gebouw.

“Stel dat er een gevaarlijke stof onderweg is naar de stad. Een gebouweigenaar die dat ziet, kan de luchtbehandeling afsluiten en de buren waarschuwen. Maar als dat automatisch kan, door de expertise van DataBuilt en Meelis & Partners aan elkaar te koppelen, ben ik daar zeker voorstander van.”

Mogelijkheden met AI

Tot slot schijnen Loes en Micha hun licht op de toekomst – en vooral welke rol kunstmatige intelligentie (AI) daarin kan spelen.

“In het verleden waren mensen bang dat de komst van rekenmachines en computers ertoe zou leiden dat hun baan zou verdwijnen,” zegt Loes.

“Dat is niet gebeurd, en ook met AI zal dat niet gebeuren. De kracht van AI gaat zorgen dat we ons kunnen focussen op dingen waar mensen echt voor nodig zijn. Maar je moet wel goed kijken wat je AI wel en niet kan laten doen.”

Micha ziet ook mogelijkheden: “Je kan uitgaan van het negatieve scenario dat AI met de komst van quantumtechnologie alle beveiligingen die we nu hebben, teniet kan doen – maar als je AI positief benadert, kan het je juist helpen bij risicoanalyses, scenario-uitwerkingen, oefenen en trainen, dus juist om je beveiliging te verbeteren.”

Samen meerwaarde bieden

De houding richting AI illustreert mooi hoe Micha en Loes de combinatie tussen digitalisering en beveiliging zien. Ze kijken naar kansen, maar vooral naar hoe ze elkaar kunnen versterken.

“Wij kunnen meerwaarde bieden met inhoudelijke kennis en ervaring vanuit het Oosterhoff-ecosysteem,” zegt Micha.

“Met alle moderne hulpmiddelen die we hebben, waaronder AI, draait het nog steeds allemaal om de veiligheid van mensen, gebieden en gebouwen. Dat we daarbij in ons ecosysteem gebruik kunnen maken van de gecombineerde kennis en ervaring van DataBuilt en Meelis & Partners, maakt ons uniek.”